mariagift
Τι κάνει πραγματικά η προβιταμίνη Β5 στα μαλλιά και γιατί αποτελεί ένα από τα πιο αξιόπιστα συστατικά της σύγχρονης κοσμητολογίας
Αρκεί μια ματιά στην ετικέτα ενός σαμπουάν, ενός conditioner ή μιας μάσκας μαλλιών για να συναντήσουμε ένα συστατικό που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά Panthenol. Είναι από τα πιο διαδεδομένα συστατικά στην περιποίηση των μαλλιών, όμως η παρουσία του δεν οφείλεται σε μια έξυπνη διαφημιστική καμπάνια. Η πανθενόλη χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες επειδή η δράση της έχει μελετηθεί εκτενώς και τα οφέλη της είναι καλά τεκμηριωμένα. Δεν υπόσχεται θαύματα αλλά προσφέρει σταθερά αποτελέσματα, γι’ αυτό και εξακολουθεί να αποτελεί βασικό συστατικό σε εκατοντάδες επαγγελματικά και καταναλωτικά προϊόντα.
Η πανθενόλη είναι η αλκοολική μορφή του παντοθενικού οξέος, γνωστού και ως βιταμίνη Β5. Για τον λόγο αυτό αναφέρεται συχνά ως προβιταμίνη Β5. Στο δέρμα μετατρέπεται ενζυμικά σε παντοθενικό οξύ, το οποίο συμμετέχει στον φυσιολογικό κυτταρικό μεταβολισμό και στη διατήρηση του επιδερμικού φραγμού. Η βιολογικά ενεργή μορφή είναι η D-Panthenol (Dexpanthenol) ενώ πολλά καλλυντικά χρησιμοποιούν μίγμα D- και L-panthenol. Παρότι η μετατροπή της σε βιταμίνη Β5 αφορά κυρίως τους ζωντανούς ιστούς, η παρουσία της στα προϊόντα μαλλιών βασίζεται σε έναν διαφορετικό μηχανισμό δράσης.
Πώς δρα πάνω στην τρίχα;
Η τρίχα αποτελείται από νεκρά κερατινοποιημένα κύτταρα, επομένως δεν μπορεί να «τραφεί» όπως το δέρμα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα καλλυντικά συστατικά δεν μπορούν να βελτιώσουν τη συμπεριφορά της. Η πανθενόλη λειτουργεί κυρίως ως υγροσκοπικός παράγοντας (humectant) προσελκύοντας και συγκρατώντας νερό. Παράλληλα, έρευνες έχουν δείξει ότι μικρές ποσότητες μπορούν να προσροφηθούν στην επιφάνεια της τρίχας και να διεισδύσουν σε κάποιο βαθμό στον φλοιό της, ιδιαίτερα όταν αυτή είναι πορώδης ή έχει υποστεί χημική επεξεργασία. Το αποτέλεσμα είναι καλύτερη συγκράτηση της υγρασίας, μεγαλύτερη ελαστικότητα και πιο απαλή αίσθηση στην αφή. Πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η πανθενόλη μπορεί να αλληλεπιδρά με τις πρωτεΐνες της τρίχας μέσω δεσμών υδρογόνου γεγονός που πιθανόν εξηγεί τη βελτίωση ορισμένων μηχανικών ιδιοτήτων της τρίχας μετά από επαναλαμβανόμενη χρήση.
Στα κομμωτήρια, η πανθενόλη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε μαλλιά που έχουν υποστεί βαφή, ξάνοιγμα, περμανάντ ή συχνή χρήση θερμικών εργαλείων. Σε αυτές τις περιπτώσεις η τρίχα εμφανίζει αυξημένο πορώδες και χάνει ευκολότερα την υγρασία της. Προϊόντα που περιέχουν πανθενόλη μπορούν να βελτιώσουν την αίσθηση ενυδάτωσης, να μειώσουν την τραχιά υφή, να κάνουν τα μαλλιά πιο ευκολοχτένιστα και να χαρίσουν περισσότερη λάμψη. Αυτό δεν σημαίνει ότι επανορθώνουν τις φθορές σε βιολογικό επίπεδο. Καμία καλλυντική ουσία δεν μπορεί να επαναφέρει μια κατεστραμμένη τρίχα στην αρχική της κατάσταση. Μπορεί όμως να βελτιώσει αισθητά την εμφάνιση και τη συμπεριφορά της.
Η πανθενόλη δεν είναι δημοφιλής μόνο στα προϊόντα μαλλιών. Χρησιμοποιείται ευρέως και στη δερματολογία, καθώς συμβάλλει στη διατήρηση της υγρασίας του δέρματος, στη μείωση της διαδερμικής απώλειας νερού (TEWL) και στην υποστήριξη του επιδερμικού φραγμού. Για τον λόγο αυτό αποτελεί βασικό συστατικό σε ενυδατικές κρέμες, προϊόντα after sun, βρεφικές κρέμες και καλλυντικά για ευαίσθητο ή ερεθισμένο δέρμα. Η ασφάλεια της χρήσης της στα καλλυντικά έχει αξιολογηθεί εκτενώς και θεωρείται πολύ υψηλή όταν χρησιμοποιείται στις συνήθεις συγκεντρώσεις.
Το ήξερες;
Παρότι συχνά ακούμε ότι η πανθενόλη είναι «βιταμίνη για τα μαλλιά», η πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική. Η μετατροπή της σε βιταμίνη Β5 γίνεται μόνο σε ζωντανούς ιστούς όπως το δέρμα. Η τρίχα, επειδή αποτελείται από νεκρά κύτταρα δεν μπορεί να πραγματοποιήσει αυτή τη μετατροπή. Αυτό δεν μειώνει την αξία της πανθενόλης. Αντίθετα, εξηγεί γιατί η δράση της στα μαλλιά είναι κυρίως καλλυντική γιατί βελτιώνει την ενυδάτωση, την ελαστικότητα, την απαλότητα και τη συνολική αίσθηση της τρίχας χωρίς να αλλάζει τη βιολογική της δομή.
Η αξία ενός προϊόντος δεν εξαρτάται από το αν περιέχει πανθενόλη αλλά από τη συνολική σύνθεσή του. Η πανθενόλη είναι ένα εξαιρετικό υποστηρικτικό συστατικό που συνεργάζεται ιδανικά με μαλακτικούς παράγοντες, πρωτεΐνες, γλυκερίνη και άλλα ενυδατικά συστατικά. Δεν είναι ένα «μαγικό φίλτρο» που επανορθώνει κάθε φθορά. Είναι όμως ένα από τα πιο αξιόπιστα εργαλεία που διαθέτει σήμερα η κοσμητολογία για να διατηρεί τα μαλλιά πιο απαλά, πιο ελαστικά και καλύτερα προστατευμένα στην καθημερινότητα.