mariagift
Το γκριζάρισμα είναι το πιο ορατό σημάδι αλλά από πίσω συμβαίνουν πολύ περισσότερα.
Ήξερες ότι τα μαλλιά δεν αλλάζουν μόνο χρώμα αλλάζουν και συμπεριφορά; Όταν μιλάμε για τη γήρανση των μαλλιών το μυαλό μας πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στις πρώτες λευκές τρίχες. Με την πάροδο του χρόνου αλλάζουν πολλά περισσότερα όπως η λειτουργία του θύλακα, ο κύκλος ανάπτυξης της τρίχας αλλά και ο τρόπος με τον οποίο τα μαλλιά ανταποκρίνονται στις καθημερινές καταπονήσεις. Τα μαλλιά, λοιπόν, δεν αλλάζουν απλώς χρώμα. Σταδιακά μπορεί να αλλάξουν και συμπεριφορά.
Τα γκρίζα μαλλιά δεν σημαίνουν απαραίτητα γερασμένα μαλλιά. Οι πρώτες λευκές τρίχες δεν εμφανίζονται σε όλους στην ίδια ηλικία. Κάποιοι άνθρωποι αρχίζουν να γκριζάρουν αρκετά νέοι ενώ άλλοι διατηρούν το φυσικό τους χρώμα για πολύ περισσότερο. Η γενετική προδιάθεση φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο ενώ το πρόωρο γκριζάρισμα έχει μελετηθεί σε σχέση και με άλλους παράγοντες, όπως το οξειδωτικό στρες, το κάπνισμα, ορισμένες διατροφικές ελλείψεις και κάποιες παθολογικές καταστάσεις. Αυτό βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που εμφανίζει λευκές τρίχες σε νεαρή ηλικία έχει κάποιο πρόβλημα υγείας. Χρειάζεται επομένως να ξεχωρίσουμε δύο έννοιες που συχνά συγχέουμε, άλλο το γκριζάρισμα και άλλο η συνολική γήρανση των μαλλιών.
Τι συμβαίνει όταν μια τρίχα χάνει το χρώμα της; Το φυσικό χρώμα της τρίχας δημιουργείται μέσα στον θύλακα. Εκεί βρίσκονται τα μελανοκύτταρα, τα κύτταρα που παράγουν τη μελανίνη κατά τη φάση ανάπτυξης της τρίχας. Η χρωστική ενσωματώνεται στην τρίχα καθώς αυτή σχηματίζεται. Με την πάροδο του χρόνου το σύστημα παραγωγής της χρωστικής μπορεί να χάνει την αποτελεσματικότητά του. Στη διαδικασία εμπλέκονται τόσο τα ώριμα μελανοκύτταρα όσο και τα βλαστοκύτταρα από τα οποία ανανεώνονται. Όταν η παραγωγή μελανίνης μειωθεί σημαντικά ή σταματήσει, η νέα τρίχα που αναπτύσσεται εμφανίζεται γκρίζα ή λευκή. Αυτό εξηγεί και κάτι που συχνά παρερμηνεύουμε, ότι η τρίχα που βλέπουμε έξω από το δέρμα δεν «ασπρίζει» ξαφνικά σε όλο το μήκος της. Η αλλαγή ξεκινά μέσα στον θύλακα και αποτυπώνεται στη νέα τρίχα που παράγεται.
Δεν αλλάζει όμως μόνο η μελανίνη. Η γήρανση των μαλλιών είναι πολύ πιο σύνθετη διαδικασία από την απώλεια του φυσικού χρώματος. Με τα χρόνια μπορούν να μεταβληθούν η λειτουργία και ο κύκλος ζωής των θυλάκων ενώ σε αρκετούς ανθρώπους παρατηρούνται αλλαγές στην πυκνότητα και στη διάμετρο των τριχών. Παράλληλα μεταβάλλεται και το περιβάλλον γύρω από την τρίχα. Αλλαγές στην παραγωγή σμήγματος και στο τριχωτό μπορούν να επηρεάσουν τη φυσική λίπανση των μαλλιών, γι’ αυτό αρκετοί άνθρωποι παρατηρούν μεγαλύτερη ξηρότητα ή διαφορετική αίσθηση στα μαλλιά τους καθώς μεγαλώνουν. Υπάρχει όμως και ένας ακόμη παράγοντας γιατί μην ξεχνάμε ότι κάθε τρίχα κουβαλάει τη δική της ιστορία. Ήλιος, θερμότητα, βούρτσισμα, τριβή, βαφές, ξάνοιγμα, άλλες χημικές επεξεργασίες και γενικά τεχνικές εργασίες προκαλούν σταδιακή φθορά της ίνας. Η εξωτερική αυτή συσσωρευμένη φθορά δεν είναι το ίδιο πράγμα με τη βιολογική γήρανση του θύλακα, όμως στην πραγματική ζωή οι δύο διαδικασίες συνυπάρχουν. Γι’ αυτό μπορεί κάποιος να αισθανθεί ότι τα μαλλιά του δεν είναι απλώς διαφορετικά στο χρώμα αλλά έχουν αλλάξει υφή, αίσθηση ή ανάγκες.
Η εικόνα είναι πιο σύνθετη απ’ όσο φαίνεται. Η γήρανση των μαλλιών δεν ακολουθεί έναν ενιαίο κανόνα και οι αλλαγές δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο ή στον ίδιο χρόνο σε όλους. Ακόμη και οι λευκές τρίχες δεν είναι απαραίτητα λεπτότερες. Σε μελέτες έχουν παρατηρηθεί διαφορές στη διάμετρο και σε ορισμένα φυσικά και μηχανικά χαρακτηριστικά μεταξύ χρωματισμένων και μη χρωματισμένων τριχών. Επομένως, το «γηρασμένο μαλλί» δεν αποτελεί έναν συγκεκριμένο τύπο μαλλιών. Είναι περισσότερο ένα σύνολο μεταβολών που δεν εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο ή στον ίδιο χρόνο σε όλους.
Και τι γίνεται με τις γυναίκες που γκριζάρουν πολύ νωρίς; Το γκριζάρισμα δεν είναι ένα βιολογικό ρολόι που ξεκινά στην ίδια ηλικία για όλους. Υπάρχουν γυναίκες που βλέπουν τις πρώτες λευκές τρίχες πολύ νωρίς και άλλες αρκετές δεκαετίες αργότερα. Ακούμε επίσης συχνά γυναίκες να αναφέρουν ότι μετά από μια εγκυμοσύνη ή τον τοκετό παρατήρησαν περισσότερες λευκές τρίχες. Είναι μια παρατήρηση που δεν χρειάζεται να απορρίψουμε αλλά ούτε μπορούμε να τη μετατρέψουμε αυτομάτως σε επιστημονικό συμπέρασμα. Οι σημαντικές ορμονικές και φυσιολογικές μεταβολές της εγκυμοσύνης και της περιόδου μετά τον τοκετό είναι γνωστό ότι επηρεάζουν τον κύκλο ανάπτυξης της τρίχας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επιλόχεια τριχόπτωση. Δεν υπάρχουν όμως επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να μας επιτρέπουν να πούμε ότι η εγκυμοσύνη από μόνη της προκαλεί γκριζάρισμα.
Όταν τα λευκά μαλλιά φτάνουν στην καρέκλα του κομμωτηρίου, μπροστά στον επαγγελματία κομμωτή όλα τα παραπάνω δεν αποτελούν απλώς θεωρία. Είναι καταστάσεις που συναντάει καθημερινά. Μια πελάτισσα μπορεί να αναφέρει ότι τα μαλλιά της έγιναν πιο ξηρά, ότι άλλαξε η υφή τους ή ότι δεν στρώνουν όπως παλιά. Μπορεί επίσης να παρατηρήσει ότι η βαφή που για χρόνια κάλυπτε τα λευκά της δεν δίνει πλέον ακριβώς το ίδιο αποτέλεσμα. Και εδώ υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια, τα λευκά μαλλιά δεν είναι όλα ίδια. Η απουσία μελανίνης δεν σημαίνει ότι κάθε λευκή τρίχα θα έχει την ίδια διάμετρο, υφή ή συμπεριφορά απέναντι στη βαφή. Στην πράξη, ο επαγγελματίας μπορεί να συναντήσει λεπτές λευκές τρίχες που καλύπτονται σχετικά εύκολα αλλά και πιο άκαμπτες ή ανθεκτικές, υαλώδεις τρίχες στις οποίες η επίτευξη ομοιόμορφου χρωματικού αποτελέσματος μπορεί να είναι δυσκολότερη. Γι’ αυτό το ποσοστό των λευκών μαλλιών δεν είναι το μοναδικό στοιχείο που πρέπει να αξιολογείται. Η διάμετρος και η υφή της τρίχας, η κατάστασή της, το προηγούμενο χρωματικό ιστορικό αλλά και η κατανομή των λευκών στο κεφάλι είναι παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμώνται κατά την διάγνωση πριν από την επιλογή προϊόντος και τεχνικής.
Ο επαγγελματίας δεν βλέπει απλώς πόσα λευκά έχει η πελάτισσα. Διαβάζει την τρίχα που έχει μπροστά του.
Η φροντίδα χρειάζεται να αλλάζει μαζί με τα μαλλιά. Το προϊόν ή η τεχνική που λειτουργούσε ιδανικά πριν από δέκα χρόνια δεν είναι απαραίτητο ότι αποτελεί την καλύτερη επιλογή και σήμερα. Και αυτό δεν αφορά μόνο τη βαφή. Η περιποίηση χρειάζεται να προσαρμόζεται στην πραγματική κατάσταση των μαλλιών, στον τρόπο που συμπεριφέρονται σήμερα και όχι στον τρόπο που συμπεριφέρονταν κάποτε. Ο σωστός καθαρισμός, το conditioner ή η μάσκα ανάλογα με τις ανάγκες της τρίχας, η προστασία από την υπερβολική θερμότητα και την υπεριώδη ακτινοβολία και η προσεκτική διαχείριση των χημικών εργασιών μπορούν να βοηθήσουν στον περιορισμό της επιπλέον φθοράς.
Το γκριζάρισμα μπορεί να είναι η αλλαγή που βλέπουμε πρώτη στον καθρέφτη δεν είναι όμως ολόκληρη η ιστορία. Τα μαλλιά μεγαλώνουν μαζί μας και αλλάζουν με τον δικό τους τρόπο. Η κατανόηση αυτών των αλλαγών επιτρέπει στον επαγγελματία να προσαρμόζει τις υπηρεσίες του και σε εμάς να προσαρμόζουμε τη φροντίδα τους, όχι στην ηλικία που γράφει η ταυτότητά μας αλλά στα μαλλιά που έχουμε σήμερα.